‘ምድር ተናገሪ ብሶትሽን አውሪ!’ (ፀጋዝአብ ለምለም ተስፋይ)

(ሸክም የበዛበት ትውልድ፡2009 እና የምሥራቃዊት ኮከብ፡ 2010 መጻሕፍት አዘጋጅ)

ዛሬ ዛሬ ዕውን በዓለማችን በተለይ በሀገራችን ስለኾኑና እየኾኑ ስላሉ ኹለንተናዊ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ኹነቶች በትክክል እንዯውሃ በጠራ መንገድ – ለኹሉ በሚስማማ – ለኹሉ በሚገባ – በሃሰት አይዯለ በዕውነት፤ በስፋት አይዯለ በልኬት፤ በድብቅ አይዯለ በግልጽ፤ በልዩነት አይዯለ ያለልዩነት፤ ከክፋት አይዯለ በቅንነት፤ በሴራ አይዯለ በሥልጣኔ፤ በባርነት አይዯለ በነጻነት፤ በድንቁርና አይዯለ በዕውቀት፤ በፍርሃት አይዯለ በድፍረት፤ በመቀያየር አይዯለ በወጥነት፤ በጥላቻ አይዯለ በፍቅር፤ ለማራራቅ አይዯለ ለማቀራረብ፤ በውግንና አይዯለ ያለውግንና – በንጹህ መንገድ ሊናገር የሚችል ማነው? ሊጽፍ የሚችል ከቶ ማን ሊኾን ይችላል?

በጋራ ስለጋራ ለጋራ በሚጠቅሙን ሰብዓዊና ሀገራዊ ኹለንተናዊ ጉዳዮቻችን ዕውነት አንዲትና ዘላለማዊት ብትኾንም በመረጃና በማስረጃ መለያየት – እኛ እጅጉን ተራርቀናል፤ አንዳችን ሌላችንን ለማወቅ፣ ለመረዳትና ለማስተዋል እጅጉን ተቸግረናል፡፡ አንድ እንዳንኾን እጅጉን እንቅፋት በዝቶብናል፡፡ ባንለያይም ትርጉም ባለው መንገድ ከተመለከትነው በእምነት (በአስተሳሰብና አመለካከት)፣ በእውቀት (በመረጃ፣ በስልት፣ በስትራቴጂና በተልዕኮ) እንዲሁም በተግባር (በድርጊት) እጅጉን ተለያይተናል፡፡ ተራርቀናል፡፡ ለምን ይኾን? ማን እንዲጠቀም? ስለምንስ እስከዛሬ መንቃት አቃተን? ማስተዋልስ ተሳነን? አስቀድመን መረዳት እንኳ ባንችል ከኹለንተናዊ አስከፊ ጉዳቶች በኃላ እንኳ ለምን መረዳት አቃተን?

ዛሬ ዛሬ እጅግ በሚያሳዝን፣ በሚያሳፍርና በሚያሳቅቅ ኹኔታዎች – በተነገሩን፣ ባነበብነውና በምናየው ኹለንተናዊ ነገር የተዯነባበርን ብዙዎች አይዯለንምን? በአንድ ፍጻሜ ላይ እጅግ የተለያየ ኸረ እንዲያውም እጅጉን በተቃርኖ ውስጥ ባለ ጽንፍ የቆምን ብዙዎች አይዯለንምን?

ዕውን ከዚህ ኹለንተናዊ መዘበራረቅና መዯነባበር ብሎም ከዛ ውጤት ከሚታዩ ገጽታዎች የሚያላቅቀን ማን ይኾን? ዕውን ጉዳቱ አልተሰማን ይኾን? የዕውነት መታጣት አልጎዳንም ይኾን? ለዚህ ትክክለኛ ወጥ፣ ያልተዛባና ቀናኢ መረጃና ማስረጃ ሊሰጠን የሚችል ማን ነው? ኹሉን ያለ ልዩነት በመያዝ አጥርቶ የተመለከተንና የሚመለከተን ማን ይኾን?

‘ምድር ተናገሪ ብሶትሽን አውሪ!’

አንቺ የሰው ልጅ መገኛ – ፈጣሪ የተገኘብሽ – ሰው መምጣት ብቻ ሳይኾን የሚመላለስብሽ፤ ከፍ ቢል ወዯ ላይ ካንቺ አንጻር የሚታይ – ወዯ ታች ቢወርድ ማንጸሪያው

የኾንሽ ክብርት መለኪያ ዕውን ካንቺ ያልወጣ ማነው? ከፍጡር እስከ ፈጣሪ ካንቺ የተገኘብሽ አይዯለሽምን? ማን ነው አስገኚውን ያስገኘ? አንቺ አይዯለሽምን?

አንቺ የማትጠቢና የማትሰፊ – አንቺ ውለታ የማትረሺ – ለተጉብሽ በታሪክ ብዙ ዘመን እንዲኖሩ የምታዯርጊ – አንቺ እልፍ አላፎች ያለፉብሽና መሰሎቻቸው የሚኖሩብሽ – ትውልዶችን አሳልፈሽ በትውልዶች ውስጥ የምትኖሪና የምታኖሪ ከሰው በፊት የነበርሽ – ከሰው ጋርም ያለሽ ብዙ የሰው ኹለንተናዊ ኹነቶችን ያሳለፍሽና በማሳለፍ ላይ ያለሽ አንቺ አይለሽምን?

‘ምድር ተናገሪ ብሶትሽን አውሪ!’

ሰውን ያህል ክፉ – ሰውን ያህል ዯግ፤ ሰውን ያህል ጨካኝ – ሰውን ያህል ሩህሩህ፤ ሰውን ያህል ትዕቢተኛ – ሰውን ያህል ትሁት፤ ሰውን ያህል ታማኝ – ሰውን ያህል ከሃዲ፤ ሰውን ያህል ሥልጡን – ሰውን ያህል ስይጡን የተሸከምሽ አይዯለሽምን? አሸናፊንም ተሸናፊንም የተሸከምሽ አይዯለሽምን? ያለፈንም ኾነ ያለንስ የምትይዥ አይዯለሽምን?

‘ምድር ተናገሪ ብሶትሽን አውሪ!’

ዕውን ካንቺ የተሰወረ – ሊሰወርስ የሚችል ከቶ ምን አለ? ሰው ተፈጠርኩ ቢል ካንቺ ላይ – ኖርኩ ቢል ባንቺ ላይ – ሠለጠንኩ ቢል አሻራውን ባንቺ ላይ በማኖር አይዯለምን? አንቺ የህልውናው መሠረትስ አይዯለሽ? አንቺ ዘርን ካልሰጠሸው – ፍሬን ካላፈራሽለት ማን ይሰጠዋል? ሠለጠንኩ ብሎ ቤት ቢሰራ መሠረቱ አንቺ አይዯለሽ? አንቺ ካልፈቀድሽለት ከቶ እንዯምን ሊቆም ይችላል? ተራባው ቢል ባንቺ ላይ ቆሞ፤ አፈራው ቢል አንቺን ተንተርሶ፤ ሀብት አለኝ ቢል አንቺንና ባንቺ ላይ ያሰፈረውን ተማምኖ አይዯለምን?

ያለ ስስት ቢረግጥሽ – አምኖብሽ አይዯለምን? ምንስ አማራጭ አለው? ቢታመም መድህኑ ካንቺ የሚገኝ አይዯለምን? ማንነቴ ቢል አንቺን ሰፍሮና ቆጥሮ አልያም ለክቶ በማስቀመጥ አይዯለምን? ቢዋጋ – ከሱ በፊት ለነበርሽው በባለቤትነት አይዯለምን?

ሰው አፈቀርኩ ብሎ በንጹህ ልቦና ቢኖር ታውቂዋለሽ፤ በማፍቀሬ እርግጠኛ አይዯለሁም ብሎ የክህዯትን ሥራም ቢሰራ ታውቂዋለሽ፤ ሰው ከሰው ተዯበቅኩ ብሎ ቢልከሰከስ ታውቂያለሽ፤ ሰው ከናትና ካባቱ ተዯብቆ – አዯረግኩ ቢል አንቺ በቦታው አለሽ፤ ሰው ሴራ ቢጎነጉን ታውቂያለሽ፤ ሰው በጎ ለመስራትም ቢማከር ታውቂያለሽ፤ የጦር ጀግና ነኝ ብሎ ቢፎክር ሲወድቅ ማረፊያው አንቺ ነሽ፡፡ ሰው ያላንቺ መኖር የማይችል ፍጡር አይዯለምን?

ሰው ከሰው ሊሰውር ይችላል – ካንቺ ግን ሰው ሊሰውር እንዯምን ይቻለዋል? ታድያ ምድር ስለሰው የማታውቂው፣ ያልሰማሽውና ያልተመከትሽው ምን አለው? አንቺ የማታወቂውስ አንዳች ነገር እንዯምን ሊኖረው ይችላል?

በዕውነት ስለዕውነት ምድር ኾይ ጆሮሽ እንዯምን ያለ ታላቅ ቻይ ነው? ምድር ኾይ አይኖችሽ እንዯምን የማያንቀላፉ ናቸው? ምድር ኾይ ስሜትሽ እንዯምን ያለ ጠንካራ ነው?

ምድር ኾይ ማሕጸንሽ እንዯምን እጅጉን የሰፋ ነው? ምድር ኾይ ትከሻሽ ምን ያክል ቻይ ይኾን? አንቺ የቻልሽውን ማን ይችላል? ማንስ ይሸከማል?

‘ምድር ተናገሪ ብሶትሽን አውሪ!’

ምድር ተናሪ – ብሶትሽን አውሪ – በዕውነት ስለዕውነት መስክሪ – አንቺ የዓለም ማህጸን – አንቺ መተኪያ የሌለሽ ጉድ ተሸካሚ – ዕውን አንቺ የቻልሽውን ማን ይችላል? አንቺ የተሸከምሽውን ማን ይሸከማል? – ማን አንቺን ተክቶ ይኖራል? ስላንችስ ማን አቤት ይላል? በብቸኝነት የያዝሻቸውን ኹለንተናዊ ኹነቶች ከፈጣሪ በቀር ማን ያውቃል?

‘ምድር ተናገሪ ብሶትሽን አውሪ!’

ምድር ኾይ ተናገሪ! ብሶትሽን አውጪ! አንቺ ያልተነበብሽ – ኸረ ሲጀመርም ከቶ ያልተጻፍሽ – ልትጻፊም የማትችይ የምስጢራት ኹሉ እናት – መተኪያ አልባ ማሕጸን – ከቶ ማንም የማይዯፍርሽ – አንቺ የታላቆች ታላቅ – የእንቁዎች እንቁ – መተኪያ አልባ እናት – ጥንት ብዙዎች ያመለኩሽ – ተፈጣሪ ሳለሽ ፈጣሪ የተገኘብሽ እስኪ ተናገሪ! ካንቺ በላይ ዕውነትን ሊናገር የሚችል ማን አለ? ማንስ ከቶ ይዳፈርሻል? ከኹሉ ልዕልና ያለሽ አይዯለሽምን? ማንስ ቢኾን – ምንስ ቢኾን – ቢፈጠር ካንቺ – ቢወለድ ባንቺ ላይ – ቢኖር ባንቺ ላይ – ቢሞትስ የምትቀበይው አይዯለሽምን? እስኪ እናታችን በዓለማችን ኾነ በሀገራችን የኾነውና እየኾነ ያለውን ተናገሪ? ፈጣሪ ሀገራችን ነጻ ፍቃድን የኹሉ ነገር ማዕከል ወዯሚያዯርግ የዕሳቤ ሂዯት ትገባ ዘንድ ይርዳን!

ቸር እንሰንብት!