አባይ ሚዲያ ግንቦት 26፤2012

ሱዳን ለተባበሩት መንግስታት ድርጅት የጸጥታው ምክር ቤት ባስገባችው ደብዳቤ በህዳሴው ግድብ ላይ አጠቃላይ ስምምነት ሳይደረስ በፊት የግድቡ ሙሌት እንዳይጀመር ጠይቃለች ሀገሪቱ በውጭ ጉዳይ ሚኒስትሯ አስማ መሃመድ አብደላ የተፈረመውን ደብዳቤ ለጸጥታው ምክር ቤት ያስገባችው በትላንትናው እለት አስገብታለች፡፡

ግብጽ እና ኢትዮጵያ ለጸጥታው ምክር ቤት ያስገቧቸውን ደብዳቤዎች ተከትሎ ሱዳንም በጉዳዩ ላይ ካላት ጥቅም ተነስታ አስተያየት ለመሰጠት መወሰኗን ሚኒስትሯ ገልጸዋል ባለ 15 ገጹ ደብዳቤ ሱዳን፣ ኢትዮጵያ እና ግብጽ አጠቃላይ ስምምነት ላይ ለመድረስ ብዙ ርቀት መጓዛቸውን አስታውሷል። ሚኒስትሯ “የፖለቲካ ቁርጠኝነቱ ካለ በቀሩት ጥቂት ጉዳዮች ላይ መስማማት ይቻላል” ሲሉም ያላቸውን ተስፋ በደብዳቤያቸው ጠቁመዋል።

የድንበር ተሻጋሪ ወንዞች አጠቃቀምን አስመልክቶ በተባበሩት መንግስታት አማካኝነት በ1989 ዓ. ም. የወጣውን ስምምነት በደብዳቤዋ የጠቀሰችው ሱዳን የስምምነቱ መርህ “በህዳሴው ግድብ ላይም ሊተገበር ይገባል” ብላለች የሱዳን ደብዳቤ የአባይ ወንዝ በተለይ ለሱዳን፣ ኢትዮጵያ እና ግብጽ ያለውን ጠቀሜታ እና ትርጉም በዝርዝር አስቀምጧል።

የሱዳን 40 ሚሊዮን ዜጎች ህይወት የተመሰረተው በአባይ ወንዝ ላይ እንደሆነ የሚያስረዳው ደብዳቤው ከሀገሪቷ የመስኖ ልማት 70 በመቶ የሚሆነው የሚሸፈነው በዚሁ ወንዝ መሆኑን አመልክቷል ኢትዮጵያ በአባይ ወንዝ ላይ የምትገነባው ግዙፉ የህዳሴ ግድብ አዎንታዊ እና አሉታዊ ጎኖች በደብዳቤዋ የዘረዘረችው ሱዳን መደረግ ይኖርበታል ያለችውን ጠቁማለች።

የህዳሴው ግድብ መገንባት፤ ሱዳን በየአመቱ የዝናብ ወቅት በመጣ ቁጥር የሚያጋጥማትን የጎርፍ መጥለቅለቅ ለማስቀረት የሚያስችል መሆኑ በዋነኛ ጠቀሜታነት ተነስቷል ግድቡ ለተሻለ የመስኖ ልማት አስተዳደር እና ሱዳን ያላትን የኤሌክትሪክ ኃይል የማመንጨት አቅም ለመጨመር እንደሚያግዝም ተገልጿል።

በሌላ በኩል ግድቡ የአባይ ወንዝን የፍሰት መስመር የሚቀይር መሆኑ እና የህዳሴው ግድብ ዲዛይን፣ ግንባታ፣ ሙሌት እና የዕለት ተዕለት ተግባር ባግባቡ ካልተመራ በሱዳን ህዝብ ላይ ከፍተኛ የሆነ አሉታዊ ተጽዕኖ እንደሚያመጣ በደብዳቤው ተብራርቷል ጉዳቱ ከህዳሴ ግድቡ ጋር በቀጥታ የሚዋሰኑ የሱዳን ህዝቦችን ህይወት እና ደህንነት ለአደጋ ከማጋለጥ አንስቶ የሱዳን ግድቦችን የዕለት ተዕለት ተግባር እስከመጉዳት የሚደርስ ጫና ሊኖረው እንደሚችል ይዘረዝራል።

ሱዳን ግድቡ የአገሯን “ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚዊ፣ የግብርና እንዲሁም የአካባቢ ሁኔታ የሚጎዳበት እድል አለ” በማለት በደብዳቤዋ ብትገልጽም በግድቡ በጎ ጎኖች ላይ በማተኮር እንዲሁም አሉታዊ ጎኖቹን መቀነስ እንደሚቻል ያላትን እምነት ከመጠቅስ አልተቆጠበችም ለዚህም ከኢትዮጵያ ጋር ስምምነት መድረስ እንደሚያስፈልግ አስገንዝባለች። ስምምነቱ “የግድቡን ሙሌት እና የዕለት ተዕለት እንቅስቃሴ ያጠቃለለ መሆን አለበት” ብላለች።

ይህ ካልሆነ ግን “የህዳሴው ግድብ ለሱዳን ከፍተኛ አደጋ አለው” ስትል አቋሟን ገልጻለች ኢትዮጵያውያን የአባይን ወንዝ የመጠቀም እና ኑሮአቸውን የማሻሻል መብት አላቸው ብላ እውቅና እንደምትሰጥ የገለፀችው ሱዳን ይህ ግን የታችኛው ተፋሰስ አገራትን እንዳይጎዳ ምክክር እና ትብብር ያስፈልጋልም ስትል አክላለች ፡፡